Odbita w zwierciadle jego sztuki

11 marca, w miechowskim Domu Pracy Twórczej zorganizowano wieczór poświęcony twórczości Stefana Żechowskiego oraz pamięci jego żony. Okazją była prezentacja, nabytego pod koniec ubiegłego roku przez Galerię BWA „U Jaksy”, portretu Marianny Żechowskiej, pędzla słynnego artysty rodem z Książa Wielkiego. Symbolicznego odsłonięcia dokonały: Jadwiga Zięba – prezes Towarzystwa Przyjaciół Sztuki w Miechowie i Barbara Chorążek – prezes Stowarzyszenia Grupa Miechowska, będące przedstawicielkami osób, które wsparły tę inicjatywę. Wstęgę podzielono na 30 odcinków, które trafiły na pamiątkę do wszystkich darczyńców, wraz z reprodukcjami obrazu.

- Spotkanie to zostało zorganizowane w podziękowaniu dla osób, które wsparły zakup obrazu Stefana Żechowskiego – mówił Paweł Olchawa, witając przybyłych do Domu Pracy Twórczej gości i miłośników sztuki. - Zaczęło się to tak. Któregoś dnia dostałem telefon z pytaniem czy jestem zainteresowany kupnem obrazu Żechowskiego – opowiadał zebranym dyrektor Galerii BWA „U Jaksy”. Okazało się, że dzwoniąca osoba ma do zaoferowania m.in. portret Marianny Żechowskiej. - Pomyślałem, że tę pracę musimy nabyć, ale ponieważ to była końcówka roku i budżet galerii wyglądał słabo, jedynym wyjściem było znalezienie sponsorów.

Po wykonaniu 30 telefonów do osób, którym kultura i historia lokalna leżą na sercu, potrzebne fundusze udało się zgromadzić. - Ani jedna z tych osób, do których się zwróciłem o wsparcie, nie odmówiła. Jestem dumny z tego, że mamy społeczność, która gdy jest taka sytuacja, potrafi nas wesprzeć – dodawał, wyraźnie zadowolony dyrektor.

Oprawiony na nowo obraz ma na drugiej stronie dedykację: „Kochanej Grażynce, w dowód długoletniej przyjaźni, na pamiątkę przekazuję jej mój portret. Marianna Żechowska, Książ Wielki, 24.07.2011 rok. Portret „Marychna”, 1957, żona artysty. 38x30, pastel”.

pomiędzy

- Zastanawiałem się, jak można byłoby to nasze spotkanie nazwać i myślę, że jest takie słowo „pomiędzy”. Pomiędzy postacią Stefana Żechowskiego, postacią Marianny Żechowskiej, pomiędzy dwiema rocznicami, bo w tamtym roku minęła 40 rocznica śmierci artysty, a w przyszłym roku przypada 40 rocznica powstania Biura Wystaw Artystycznych w Miechowie. Jest z nami pan Bolesław Kot, któremu chciałem podziękować, bo gdyby nie on, to galeria by nie powstała – mówił Paweł Olchawa, a jego słowa sala nagrodziła oklaskami, które były uznaniem dla zaangażowania w życie artystyczne regionu byłego prezesa tutejszego Sądu Rejonowego i byłego prezesa Towarzystwa Przyjaciół Sztuki.

Początki powstania w Miechowie kolekcji twórczości Stefana Żechowskiego związane są z pracami artysty przekazanymi w specjalnej ofercie przez jego żonę. Obecnie zbiór ten liczy około 80 pozycji. Gdyby nie działalność Marianny Żechowskiej, nie wiadomo czy twórczość jej męża przebiłaby się w ogóle do szerszego grona odbiorców. Wielu krytyków i historyków sztuki jest bowiem zdania, że Stefan Żechowski jest jednym z najbardziej niedocenianych artystów tego okresu, czyli lat międzywojennych i pierwszych lat PRL. Ale to się zmienia.

- Zdarza się, że turyści, także zagraniczni, odwiedzając Miechów zainteresowani są przede wszystkim sztuką Stefana Żechowskiego – obserwuje Paweł Olchawa. - A było też tak, że przyjeżdżali do naszego miasta z planem zwiedzania, a wiele godzin spędzali w galerii. Mamy nadzieję, że tu jeszcze wrócą, bo mamy wiele ciekawych miejsc do odwiedzenia.

wspomnienia

Podczas spotkania Krzysztof Górecki – aktor rodem z Miechowa, odczytał fragmenty dzienników Stefana Żechowskiego pt. „Odkrywanie duszy” (wydanych przez Galerię BWA „U Jaksy” w 2014 roku), także te, w których wspomina swoją żonę Mariannę. Wyłania się z nich obraz skromnego, wręcz spartańskiego życia małżeństwa w Książu Wielkim, ale też miłości i ogromnej serdeczności, jaką małżonkowie siebie obdarzali.

Panią Mariannę wspominała Krystyna Olchawa, która przed 40 laty zakładała i tworzyła Galerię BWA „U Jaksy”, w której pierwsza wystawa poświęcona była właśnie twórczości Stefana Żechowskiego. Do początków galerii i kompletowaniu jego prac nawiązał w swym wystąpieniu także burmistrz GiM Miechów Dariusz Marczewski oraz prezes Bolesław Kot.

O spotkaniu ze Stefanem Żechowskim opowiadała Wanda Madejska i Ewa Zaręba, której tata rozpoczynał z artystą naukę w krakowskiej Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego. Jadwiga Zięba z kolei przypomniała o limitowanej edycji karty, wydanej przez Pocztę Polską z okazji jednego z jubileuszy Stefana Żechowskiego oraz o jego zwyczaju obdarowywania rysunkami osób, które pomagały mu w codziennych sprawach życiowych. - Myślę, że tych prac w rękach prywatnych osób może być jeszcze sporo – wyrażała nadzieję. Być może więc galeria będzie mogła wzbogacić się o kolejne jego dzieła.

Miłą niespodzianką było odtworzenie filmu dokumentalnego z roku 1977 pt. „Pustelnik”, przedstawiającego życie i twórczość Stefana Żechowskiego (reż. Ryszard Wójcik).

W imieniu wszystkich uczestników, za zorganizowanie spotkania dziękowała dyrektorowi Galerii Maria Paschek. - Ponieważ portret Marianny będzie wisiał obok autoportretu Stefana, to myślę, że spełnia się jego marzenie, by zaopiekowała się jego spuścizną – podsumowała.

Wojciech Szota

* * *

„Jesteśmy zawsze tam, gdzie zamieszkuje nasza wyobraźnia, która jest naszym schronieniem, naszym domem, która jest moim więzieniem i moim wygnaniem. Znam tu od dawna każdego i naprawdę nie znam nikogo. Wszyscy mnie znają jako nieznanego. Tkwię między tymi ludźmi jak gość z galaktyki, który tu kiedyś wylądował na latającym spodku, niemal niewidzialny, prawie nieobecny, cień samego siebie, odbity w krzywym lustrze mojej sztuki”.

Stefan Żechowski

* * *

Stefan Żechowski urodził się 19 lipca 1912 w Książu Wielkim, zmarł tam 28 października 1984. Malarz, pastelista, rysownik, ilustrator, projektant znaczków pocztowych. Naukę rozpoczął w Szkole Ludowej w Książu Wielkim. W latach 1926-1927 pierwsze jego ilustracje zostały opublikowane w tygodniku dla dzieci i młodzieży „Płomyk”. W 1929 został przyjęty, z pominięciem egzaminu teoretycznego, do Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie, którą ukończył w 1932. Zafascynowany osobą Stanisława Szukalskiego, wstąpił do założonej przez niego grupy artystycznej „Szczep Szukalszczyków Herbu Rogate Serce”. Przyjął tam imię „Ziemina z Książa”. W latach 1930-1936 brał udział w wystawach grupy, którą jednak ostatecznie opuścił. W 1937 wykonał 37 ilustracji do powieści „Motory” Emila Zegadłowicza, która została skonfiskowana przez prokuraturę krakowską pod zarzutem szerzenia pornografii.

Okupację niemiecką przeżył w Książu. W 1946 wstąpił do PPR. Malował portrety przywódców ruchu robotniczego oraz tworzył prace o charakterze propagandowym. W latach 50. zilustrował kilka powieści (m.in. Emila Zegadłowicza i Jerzego Żuławskiego) oraz zaprojektował szereg znaczków pocztowych poświęconych polskiej historii i kulturze.

W 1953 roku, w pożarze rodzinnego domu spłonęło wiele jego prac, a także korespondencja i dziennik. Dwa lata później podjął próby ilustrowania „Dziadów” oraz „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza. W 1956 wycofał się z czynnego życia artystycznego. Tworzył dla siebie, głównym tematem jego obrazów stała się kobieta.

Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie 28 października 1984 w Książu Wielkim. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym. Jego grób został opatrzony napisem: „Śniłem swoją sztukę”.

Oprócz galerii jego twórczości w Miechowie, wiele prac artysty z Książa znajduje się w zbiorach muzeów w Krakowie, Kielcach, Wrocławiu, Warszawie i wielu innych.

Z początkiem marca 2025 roku DPS „Dom Kombatanta” w Miechowie stał się miejscem niezwykłych odwiedzin. To wtedy w progu miechowskiej placówki, działającej pod ZPOL Caritas zawitał bowiem Robert Madejski, reprezentujący Fundację „Za Wolność”, która nie tylko przywraca pamięć o często zapominanych wydarzeniach z historii naszego kraju, ale również oferuje pomoc prawną tym, którzy w okresie PRL-u doświadczyli na własnej skórze piekła, związanego z represjami władz komunistycznych

Miechowski „Kombatant” stał się miejscem wspomnień i zadumy

W czwartek, 6 marca 2025 roku, zarówno podopieczni Domu Pomocy Społecznej „Dom Kombatanta”, jak i uczestnicy Dziennego Domu Seniora byli świadkami nostalgicznej podróży do czasów swojej młodości, kiedy to nasza ojczyzna była nazywana Polską Rzeczpospolitą Ludową. Spotkania te stanowiły znakomitą okazję do wymiany doświadczeń i wspomnień, o czym na samym początku opowiadał zebranym Robert Madejski: - Nasza organizacja zajmuje się trzema głównymi obszarami. Po pierwsze, krzewimy wiedzę oraz informacje dla osób, które doznały krzywd w okresie PRL-u. Drugim obszarem jest konkretna pomoc, poprzez współpracę z kancelarią prawną z Gdyni, która specjalizuje się w sprawach odszkodowania. […] Pomogliśmy już ponad pięciu tysiącom osób w Polsce, między innymi w sprawie rotmistrza Pileckiego. Ostatnim obszarem jest natomiast pomoc Państwu w odkrywaniu historii swoich rodzin. Docieramy do archiwów narodowych, kościelnych, innymi słowy wszędzie tam, gdzie możemy odnaleźć interesujące nas oraz Państwa informacje.

W dalszej części spotkania miechowscy seniorzy i kombatanci mieli możliwość wysłuchania prelekcji, która przypomniała im dawne czasy, kiedy to dobre i warte zapamiętania chwile niemalże na każdym kroku mieszały się z tymi, które człowiek na zawsze chciałby wymazać ze swej pamięci. Uczestnicy dzielili się również własnymi wspomnieniami z okresu PRL-u, z rozrzewnieniem opowiadając o trudnych momentach, ale też podnoszących na duchu chwilach solidarności i perspektywy na lepsze jutro. Wiele osób zadało również pytania dotyczące swoich praw i możliwości uzyskania rekompensaty za doznane krzywdy, na której gość cierpliwie i rzeczowo odpowiadał.

To jednak nie jedyne odwiedziny, które tego dnia umiliły dzień podopiecznych Domu Pomocy Społecznej „Kombatant”. Przed przybyciem przedstawiciela fundacji zaplanowany bowiem został koncert piosenek i pieśni patriotycznych, który przygotowali uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2 w Miechowie (klasy 1B, 1C i 3C). Na samych pieśniach, kojarzących się ze świętami narodowymi jednak się nie zakończyło. Mali artyści mieli w swoim repertuarze bowiem także kilka utworów o nieco mniej poważnym, ale za to niezwykle skocznym i wesołym zabarwieniu, które idealnie dopełnił ten obfitujący w mnogość przeróżnych emocji dzień.

Igor Szarek

„Za Wolność” – przywracamy pamięć i sprawiedliwość

Historia to fundament tożsamości narodowej. To ona kształtuje naszą świadomość i przekazuje wartości przyszłym pokoleniom. W czasach PRL-u wiele wydarzeń zostało zakłamanych, a wielu bohaterów skazanych na zapomnienie. Misją Fundacji „Za Wolność” jest przywracanie prawdy historycznej, edukacja i pielęgnowanie pamięci o tych, którzy walczyli o niepodległą Polskę, a za swoją odwagę płacili często najwyższą cenę.

Spotkania organizowane przez fundację to nie tylko prelekcje, ale przede wszystkim czas wspomnień, rozmów i refleksji. Nasi specjaliści odwiedzają domy i kluby seniora, związki kombatanckie, zrzeszenia emerytów i rencistów, a także uniwersytety III wieku. Celem tych spotkań jest nie tylko przypomnienie historii, ale także uświadomienie uczestnikom, jakie prawa przysługują im dzisiaj. Edukujemy o możliwościach uzyskania odszkodowań i zadośćuczynień za doznane krzywdy, zgodnie z Ustawą z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Prelekcje są wzbogacone o autentyczne historie osób, którym udało się po latach odzyskać sprawiedliwość, oraz materiały wideo, które pomagają zrozumieć realia tamtych czasów. Szczególnie cenione przez uczestników są rozmowy po spotkaniach, podczas których można podzielić się swoimi doświadczeniami, zadać pytania i uzyskać indywidualne porady. Dla wielu osób to pierwszy krok ku sprawiedliwości i szansa na uzyskanie wsparcia.

Fundacja „Za Wolność” to nie tylko edukacja, ale przede wszystkim konkretna pomoc prawna. Wspieramy osoby, które były niesłusznie skazane w latach 1944-1989 za działalność niepodległościową. Pomagamy w uzyskaniu stwierdzenia nieważności orzeczeń oraz w ubieganiu się o należne odszkodowania i zadośćuczynienia, które mogą uzyskać zarówno sami poszkodowani, jak również ich najbliższa rodzina.

Dlaczego warto się do nas zgłosić? Ponieważ nasze wsparcie nic nie kosztuje, a może okazać się kluczowe w drodze do odzyskania sprawiedliwości i oczyszczenia dobrego imienia z niesłusznych komunistycznych zarzutów. Nasza fundacja skutecznie pomogła już wielu osobom odzyskać godność i należne rekompensaty. Wiemy, jak trudne mogą być formalności prawne, dlatego oferujemy wsparcie na każdym etapie postępowania. Działamy z empatią i zrozumieniem, dbając o to, by nasi podopieczni czuli się bezpiecznie i komfortowo.

Jeśli nie udało się Państwu uczestniczyć w spotkaniu, zachęcamy do kontaktu z fundacją. Informacje o naszej działalności oraz szczegóły dotyczące uzyskania pomocy prawnej znajdują się na stronie www.zawolnosc.pl. W celu organizacji spotkania zachęcamy także do kontaktowania się bezpośrednio z naszym specjalistą, Robertem Madejskim, który odwiedził Miechów:

tel.: +48 690 990 370.

Jesteśmy, by pomóc i przywrócić sprawiedliwość tym, którzy na nią zasługują!

Fundacja „Za Wolność”

28 lutego, po raz dwunasty, w Szkole Podstawowej w Jaksicach uroczyście podsumowano konkurs plastyczny „Bajki Mickiewicza w sztuce malarskiej”. Uroczystość rozpoczęła się od wspólnego odśpiewania hymnu szkoły. Następnie jej uczestnicy mieli okazję odbyć podróż przez koleje życia Adama Mickiewicza i poznać historię twórczości naszego wieszcza narodowego, w montażu wyreżyserowanym przez Annę Pałac i Annę Gęsiarz.

Uroczystość zaszczycili swą obecnością m.in. burmistrza Gminy i Miasta Miechów Dariusz Marczewski oraz radny Łukasz Janas.

Konkurs z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem, grono składających prace wciąż się powiększa. Wydarzenie ma zasięg wojewódzki i zostało wpisane do kuratoryjnego wykazu konkursów artystycznych.

Współorganizatorem konkursu i fundatorem nagród jest gmina Miechów.

Organizatorami konkursu są panie: Beata Makowska, Renata Zięba i Ewa Sobczyk.

WYNIKI KONKURSU PLASTYCZNEGO

„BAJKI MICKIEWICZA W SZTUCE MALARSKIEJ”

Kategoria klas I-III

I miejsce

Oliwia Gardeła-Krawiec – SP nr 1 Miechów

Julia Kozińska – SP Piekary

Marcel Maj – SP Miechów-Charsznica

Julia Wąwoźny – SP Jaksice

Magdalena Pacanowska – SP Jaksice

Karolina Makowska – ZSP Kąpiele Wielkie

II miejsce

Amelia Micyk – SP nr 2 Miechów

Zuzanna Koza – ZS Waganowice

Szymon Rydz – SP Miechów-Charsznica

Igor Dudek – SP Miechów-Charsznica

Liliana Adamek – SP Jaksice

Szymon Ciekała – SP Jaksice

III miejsce

Natalia Glanowska – ZS Gołaczewy

Natalia Faracik – SP Wysocice

Jakub Kaleta – SP Piekary

Kaja Żaba – SP Miechów-Charsznica

Franciszek Ziółko – SP Bukowska Wola

Joanna Krakowska – SP Działoszyce

Wyróżnienia: Nadia Kostrzewa – SP Miechów-Charsznica, Emilia Małupa – SP Jaksice, Mateusz Niedziela – SP Prandocin, Oliwier Język – SP Bukowska Wola, Maja Włudarczyk – SP Bukowska Wola, Lena Grzanka – ZSP Łobzów, Magdalena Jakubas – SP Pojałowice, Tymoteusz Wolnicki – SP Bukowska Wola, Zofia Sikora – ZSP Łobzów, Emilia Jambur – SP Bukowska Wola, Błażej Kania – SP Miechów-Charsznica, Emilia Kowalczyk – SP Jaksice

Kategoria klas IV-VI

I miejsce

Emilia Gudowska – SP Prandocin

Zuzanna Kaleta – SP Piekary

Marlena Krzysztoforska – SP Szreniawa

Klaudia Rydz – SP Miechów-Charsznica

Antoni Kaczmarczyk – SP Wysocice

Jan Banach – SP Pogwizdów

II miejsce

Amelia Midro – SP Bukowska Wola

Martyna Wiorek – SP Prandocin

Anastazja Banach – SP Pojałowice

Mateusz Krupa – SP Jaksice

Hanna Rodak – ZS Waganowice

Kinga Szarek – SP Jaksice

Władysław Bełczewski – SP nr 1 Miechów

III miejsce

Joanna Mendak – SP Dłużec

Lena Wojtas – SP Bukowska Wola

Ksawery Zaręba – SP Janowice

Jan Smyk – SP Piekary

Karolina Mroczek – SP Jaksice

Nikola Glanowska – ZS Gołaczewy

Martyna Murdza – SP Jaksice

Wyróżnienia: Michalina Banasik – SP Łobzów, Zuzanna Mamczyńska – SP Pojałowice, Maja Alksnin – SP Piekary, Natalia Kłos – SP Dziaduszyce, Magdalena Makowska – SP Szreniawa, Lena Witek – ZSP Kąpiele Wielkie, Bartosz Bączek – SP Działoszyce, Szymon Gajda – SP Działoszyce, Nikola Grela – SP Pogwizdów, Ewa Michta – SP Pstroszyce

Kategoria klas VII-VIII

I miejsce

Julia Kaczmarczyk – SP Wysocice

Joanna Żyła – SP Zadroże

Klaudia Strzałka – SP nr 2 Wolbrom

Krzysztof Haberko – SP nr 159 SS. Urszulanek UR Kraków

Oliwia Olchawa – SP Gołcza

II miejsce

Dania Szczygieł – SP nr 2 Wolbrom

Natalia Skowera – SP Pogwizdów

Natalia Janik – SP Piekary

Kinga Telka – SP Gołcza

Paweł Opiłka – ZSP Łobzów

Jan Gałuszka – SP nr 1 Miechów

III miejsce

Marcin Cieślik – SP Prandocin

Justyna Imiołek – SP Bukowska Wola

Dawid Stryszowski – SP Pojałowice

Martyna Chmiel – ZS Waganowice

Julia Winiarska – SP Działoszyce

Karolina Kałwa – SP Miechów-Charsznica

Wyróżnienia: Wiktor Janus – SP Dziaduszyce, Hanna Pawłowska – SP Dłużec, Marlena Kucharz – SP Bukowska Wola, Natalia Niedziela – SP Prandocin, Tatiana Malinowska – SP Łobzów, Oliwia Strojny – SP Piekary, Amelia Żurek – SP Jaksice

Wszystkim laureatom serdecznie gratulujemy!

fot.: SP w Jaksicach