22 maja, podczas uroczystej gali z okazji 25-lecia Galerii BWA w Olkuszu, dyrektor Stanisław Stach został uhonorowany Złotym Krzyżem Zasługi przyznanym przez Prezydenta RP, a Galeria otrzymała Brązowy Medal Polonia Minor – jedno z najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień przyznawanych przez Samorząd Województwa Małopolskiego.
W części oficjalnej mogliśmy poznać historię BWA podczas ilustrowanej zdjęciami prelekcji Olgerda Dziechciarza oraz obejrzeć dokumentalny film podsumowujący ten piękny jubileusz. Były też podziękowania dla osób i instytucji wspierających placówkę oraz oficjalne wystąpienia wielu znamienitych gości.
Na zakończenie – koncert Sylwia Stańczyk Quartet.
* * *
25 lat GSW BWA w Olkuszu
Biura Wystaw Artystycznych (BWA) powstały w 1949 roku decyzją Ministerstwa Kultury i Sztuki, jako ogólnokrajowa sieć galerii sztuki współczesnej, z centralą w „Zachęcie”. Był to unikatowy system animacji życia plastycznego w PRL, obejmujący większość miast wojewódzkich. Po 1989 r. BWA przeszły proces komunalizacji, zmieniając się w lokalne galerie sztuki. Galeria Biuro Wystaw Artystycznych w Olkuszu rozpoczęło działalność w czerwcu 2001 roku jako filia Małopolskiego Biura Wystaw Artystycznych w Nowym Sączu. W ten sposób Olkusz – jako historycznie ostatni ośrodek – dołączył do niedługiej listy polskich miast, w których działały legendarne galerie BWA. W 2026 roku olkuskie BWA obchodzi więc 25-lecie istnienia.
Instytucja powstała dzięki staraniom artysty malarza Stanisława Stacha i dyrektora Galerii MBWA w Nowym Sączu artysty malarza Krzysztofa Kulisia. Oczywiście Galeria nie powstałaby gdyby nie przychylność ówczesnych władz miasta, powiatu i województwa, z burmistrzem Januszem Dudkiewiczem, starostą Januszem Bargiełem i marszałkiem Markiem Nawarą na czele. Przez kolejne lata instytucja cieszyła się wsparciem władz wszystkich szczebli samorządowych, bo przecież nigdy nie odwróciły się od nas także władze Urzędu Marszałkowskiego, to jest kolejni marszałkowie, członkowie zarządu oraz radni sejmiku wojewódzkiego. Dzięki temu w 2010 roku, gdy dokonano restrukturyzacji Małopolskiego BWA, olkuska Galeria nie została zlikwidowana, lecz przekształcona w samodzielną instytucję kultury utrzymywaną na mocy umowy pomiędzy trzema szczeblami samorządu: Marszałkiem Województwa Małopolskiego, Urzędem Miasta i Gminy w Olkuszu oraz Starostwem Powiatowym w Olkuszu.
Galeria znakomicie radzi sobie jako w pełni autonomiczna instytucja i cieszy się zaufaniem w środowisku artystycznym. W ciągu tych 25 lat zorganizowano prawie 400 wystaw artystów polskich i zagranicznych, bez mała ćwierć tysiąca spotkań autorskich, XXI Międzynarodowych Plenerów Malarskich „Srebrne Miasto”, w których wzięło udział prawie pół tysiąca artystów nawet z tak odległych krajów jak Chiny, czy Meksyk, XXI Ogólnopolskich Konkursów Poetyckich im. Kazimierza Ratonia, XXV festiwali „Olkuskie Zaduszki Jazzowe”, XI Ogólnopolskich Konkursów Plastycznych „Kolaż-Asamblaż”, XI Festiwali Sztuki i Muzyki Sakralnej oraz setki innych wydarzeń, jak np. wykłady o sztuce, warsztaty plastyczne czy fotograficzne dla dzieci i młodzieży – łącznie wszystkich wydarzeń było grubo ponad tysiąc! Galeria BWA w Olkuszu zgromadziła także liczącą ponad 800 dzieł cenną Kolekcję Sztuki Współczesnej, której wartość szacować można na kilka milionów złotych oraz liczącą blisko 600 eksponatów Kolekcję Dizajnu Olkuskiej Emalii.
Historia olkuskiego BWA na trwałe wpisała się w dzieje sztuki współczesnej, a jego szeroka działalność jest znacząca także na polu literackim i muzycznym. Dla środowiska artystycznego miasto Olkusz kojarzy jako miejsce funkcjonowania ważnego ośrodka kultury i fantastycznej publiczności.
O.D.